Người gửi: Nguyễn Thành - Hưng Yên
Trên bìa Đặc san (NCTQ số 9), có ảnh hoa Loa kèn đỏ. ở quê tôi, cây này vứt ra gốc vườn trống và phát triển nhanh thành bụi với hàng chục cây. Không biết nó được dùng làm thuốc chữa bệnh gì mà NCTQ lại giới thiệu trên ảnh bìa? (Nguyễn Thành - Hưng Yên)
Trả lời: Tạp chí Cây thuốc quý
Bạn xem ảnh và nói tên hoa rất đúng. Đó là hoa Loa kèn, có nhiều loại, mỗi loại có màu sắc riêng như: đỏ nhung, vàng, đỏ cờ, trắng sọc tím... Nhiều người thích hoa Loa kèn đỏ nhung nên NCTQ đăng lên bìa để bạn đọc cùng thưởng thức. Còn có được dùng làm thuốc chữa bệnh không? Xin trả lời bạn : Hoa đó có làm thuốc nên NCTQ mới giới thiệu.
Xin viết cụ thể hơn về cây hoa Loa kèn
- Cây hoa Loa kèn được trồng ở nhiều nước trên thế giới. ở Trung Quốc, người ta gọi là Hoa lan huệ, Châu Âu là hoa tình yêu - (tiếng Anh là Valentine Flower). Hoa Loa kèn nở đầu năm, đúng vào dịp Lễ hội tình yêu 14/2 theo phong tục cuả nhiều nước Châu Âu. Do có nhiều loại hoa, mỗi loại có màu sắc đẹp riêng nên được các bạn trẻ ưa thích và tặng nhau. Cái tên Hoa tình yêu ra đời từ đó.
Tất cả đều thuộc họ Lan Huệ (còn gọi là họ Thuỷ Tiên) AMARYLLIDACEAE - Mùa hoa từ tháng 2 đến tháng 11 dương lịch.
Cây Loa kèn hồng sọc đỏ có tên khoa học là Hippeastrum reculatum Herb.
Kỹ thuật tạo cây cảnh:
Cây hoa Loa kèn có thân hành (thường gọi là củ) to như củ hành tây, rất dễ trồng. Nó chịu được mọi chế độ khắc nghiệt về dinh dưỡng, ánh sáng nên có thể sống được ở nơi ít nắng (cớm) hoặc nhiều nắng (dại nắng), nơi đất tốt, đất cằn, nơi khô hạn, nơi đủ ẩm.
Nơi đất tốt, đủ ẩm, "củ" to bằng nắm tay người lớn (đường kính 7-8cm), hoa rất to, đường kính tới 15-17cm nên nhìn không đẹp. Muốn có hoa đẹp để được gọi là Hoa tình yêu, phải biết cách tạo hoa cây cảnh.
Cách làm: Tách cây con khỏi cây mẹ khi đường kính củ của cây con khoảng 2-3cm, trồng vào chậu nhỏ, ít đất, tưới đủ ẩm. Sau 8-10 tháng sẽ ra hoa. Lúc cây có cán hoa mới tỉa bớt lá, bóc bẹ già để lộ da trắng nõn nà của củ. Lau sạch chậu, xếp đá cuội trắng lên trên. Khi hoa nở, có thể bày lên bàn phòng khách hoặc đặt trên tủ chè, trên tivi để chơi cũng có thể tặng bạn hoặc người yêu. Mỗi cây có 2 cán mang hoa - 2 cán hoa có thể phát triển cùng lúc, có thể cách nhau từ vài ngày đến vài tháng, có khi đến 7 tháng. Mỗi cán hoa có một cụm hoa từ 4 đến 6 hoa. Từ khi hoa đầu nở đến hoa cuối tàn khoảng 10- 15 ngày. Hoa nhỏ nên rất đáng yêu. Mùa hoa từ tháng 2 đến tháng 11.
Bộ phận dùng làm thuốc:
Lá và thân hành (thường gọi là củ).
Công dụng: Thuốc đắp ngoài da để giảm đau trong các trường hợp đau do thấp khớp, do bong gân, do ngã, do đòn đánh.
Cách dùng và chế biến:
Giã nát lá hoặc "củ", đắp vào chỗ đau.
Lưu ý: Do thành phần hoá học của cây hoa Loa kèn có 12 ancaloit khác nhau nên có thể gây ngộ độc khi ăn phải. Vì vậy, sau khi đắp thuốc cho người bệnh phải rửa sạch tay và dụng cụ cắt, giã. Nếu sơ ý cầm thức ăn trong khi làm thuốc, tay có dính dịch thuốc chưa rửa, cần phải pha ngay nước chè (búp hay lá xanh) đặc uống để giải độc.