Cây hoa quỳnh (cả cây, lá, hoa) có làm thuốc được không? Có người nói Quỳnh – Dao phải đi với nhau. Nhà cháu trồng quỳnh riêng vẫn có hoa thơm. Vậy quỳnh – dao và quỳnh trồng riêng thì khác nhau ở chỗ nào?

Theo “Cây thuốc và động vật làm thuốc ở Việt Nam” (Viện Dược liệu Việt Nam. NXB khoa học và kỹ thuật.2006) thì bộ phận dùng của cây quỳnh là hoa và thân. Hoa thu hái khi nở, đem phơi khô hoặc dùng tươi. Thân thu hái quanh năm, dùng tươi. Về tính năng: hoa có vị ngọt, tính bình, có tác dụng tiêu viêm, cầm máu; thân có vị chua và mặn, tính mát, có tác dụng tiêu viêm. Toàn cây có tác dụng thanh phế, trừ ho, hóa đàm.

Công dụng: hoa quỳnh dùng chữa lao phổi có ho ra máu, tử cung xuất huyết, viêm họng. Dùng  3-5 hoa, sắc uống. Thân trị đinh nhọt. Giã nhỏ, đắp lên chỗ đau. Ở Vân Nam - Trung Quốc, toàn cây quỳnh được dùng trị đòn, ngã tổn thương, đau tâm vỵ, thổ huyết, phổi kết hạch.

Về câu hỏi thứ hai thì Hộp thư xin trả lời bạn là không nhất thiết cây quỳnh và cây dao phải trồng đi đôi với nhau, có thể trồng tách riêng. Song trong dân gian có câu Quỳnh đi đôi với Dao, điều này xuất phát từ Truyện Kiều (Nguyễn Du) có đoạn Kim Trọng gặp Thúy Kiều “Hài văn lần bước dặm xanh/ Một vùng như thể cây quỳnh cành dao”. Quỳnh là cây Ngọc quỳnh, dao là cây Ngọc dao. Ở đây dùng để tả vẻ đẹp của người có phong cách như tiên. Hình ảnh “người quốc sắc” là Thúy Kiều gặp “kẻ thiên tài” là Kim Trọng khiến cho cảnh vật xung quanh cũng rạng rỡ theo. Vì thế mà khi trồng cây Ngọc quỳnh làm cảnh người ta hay ghép thêm cành Ngọc dao cho có ý nghĩa mong muốn có được phong cách tốt đẹp như “người quốc sắc, kẻ thiên tài” vậy…( theo Từ điển Truyện Kiều của Đào Duy Anh. NXB Khoa học xã hội.1974).