1. Ké đầu ngựa
Những ai xuất thân từ thôn quê, dù nam hay nữ, chí ít dã 1 lần khóc vì quả Ké đầu ngựa này khi bị nó vướng vào tóc. Tên thuốc Bắc của nó là Thương nhĩ tử còn người Tầy Nùng gọi là Phát ma, tên la tinh là Xanthium strumarium L, họ Cúc (COMPOSITAE).
Sau đây là một số bài thuốc có Ké đầu ngựa:
Chữa đau răng:
Ké dầu ngựa 10g
Tế tân 2g
Sắc nước ngậm cho tới khi hết đau.
Viêm mũi, xoang:
Quả ké sao vàng, Búp đa lông sao vàng, Bạch chỉ. Lượng bằng nhau
Tán bột mịn, cho vào mũi nút bông.
Có thể dùng những thứ trên, mỗi thứ 10g. Sắc uống.
Chữa dị ứng:
Ké đầu ngựa, Diếp dại, Kim ngân, Kinh giới, mỗi thứ 1 nắm. Sắc uống.
Đây là những bài thuốc mà người viết bài này đã dùng cho mình và bệnh nhân có tác dụng tốt.
2.Cỏ roi ngựa (Mã tiên thảo)
Ai đau nhức khớp cũng từng đào nắm rễ cỏ này sao lên, sắc uống. Ai bị lở ngứa vùng hạ bộ cũng đã từng nghe nói hoặc sử dụng vị này. Còn khi bị sưng, tắc sữa hay mụn nhọt cũng có thể dùng thân non và lá cỏ đó, giã lấy nước uống và đắp bã lên chỗ đau.
Đó chính là Cỏ roi ngựa có tên La tinh là Verbena officinalis, Họ Cỏ roi ngựa (VERBENACEAE).
3.Tổ bọ ngựa (Vagina Ovoru Mentidis),
Trong thuốc Bắc cổ, người ta chỉ dùng tổ bọ ngựa cây dâu (Tang phiêu tiên), nhưng hiện nay thì cứ là tổ bọ ngựa là làm thuốc được.Trước khi dùng, phải lấy rượu tẩm tổ bọ ngựa và sao vàng cho thơm và sạch.
Tổ bọ ngựa chữa đái dầm trẻ em. Một bài thuốc chữa chứng đái dầm rất hiệu nghiệm là:
Ô dược 0,8g, Hoài sơn sao 12g, Phá cố chỉ sao 12g, Tổ bọ ngựa sao rượu 12g, Cam thảo sao xém 6g, Hoàng kỳ, Bạch linh 15g.
Sắc uống hàng ngày, thường sau 3 thang là trẻ hết đái dầm. Ngoài ra, tổ bọ ngựa còn có thể chữa di tinh, động thai, tiểu tiện bí, dùng dưới dạng bột ngày uống 2 lần, mỗi lần 5g.
4, Củ Mã thầy.
Mã thầy còn có tên là củ năn, bột tề có tên khoa học là Heleocharis plantaginea R. Họ CYPERACEAE.
Người nội trợ quen thân với bột năn vì đó là thứ phụ gia luôn luôn cần đến trong khi nấu nướng. Củ Mã thầy là một nguyên liệu nấu món “Lục tào xá” nổi tiếng đất Tràng An.
Củ Mã thầy có thể ăn sống, ngon và mát, có thể luộc ăn tuy không ngon bằng. Mã thầy còn có thể làm thuốc chữa tiểu đường (Ăn sống hoặc giã lấy nước uống) hay sắc uống chữa gan, táo bón..
Ở đây chỉ mới giới thiệu một vài vị thuốc mang tên Ngựa còn vị khác như: “Cá ngựa”.
DS Bùi Thị Trường_ NCTQ số 05